Fysieke ruimte is extensioneel: in termen van [offscm] is het een
kwantiteit. Een driehoek A, B, C is gelijk aan A, B, D dan, en
slechts dan, als C = D. Fysieke ruimte kent geen historie. Fysieke
ruimte ontstaat niet en kan ook niet ophouden te bestaan.
Een benoemde locatie is een afgebakende hoeveelheid fysieke ruimte
die een naam heeft of aangewezen is voor een bepaald doel. Deze naam
ontleent de locatie vaak aan datgene waar het de locatie van
is: een bos, rivier, gebergte; een stad, land, regio; een faciliteit
(Eventemententerrein Malieveld, Parkeerterrein Station Laan van NOI);
een functionele eenheid (een postcodegebied); een bestuurseenheid
(Bestuursgebied Gemeente Amsterdam).
De TOOI-ontologie definieert tooiont:BenoemdeLocatie
intensioneel: de ligging van een benoemde locatie kan veranderen in de
loop van de tijd, maar blijft hetzelfde ding. Een benoemde locatie kan
daarom, in tegenstelling tot een fysieke ruimte, historische versies
hebben. Het is dus ook een subklasse van prov:Entity.
Benoemde locaties vallen uiteen in diverse ondersoorten.TOOI
onderscheidt de volgende twee:
- Een bestuursgebied is een benoemde locatie die bestuurd wordt door
een regionaal openbaar lichaam (dit is een subklasse van Registratieve
ruimte in [nen3610])
- Een juridische ruimte is het werkingsgebied of effectgebied van een
regeling (dit is een subklasse van Juridische ruimte in
[nen3610])
Verderop worden deze begrippen nader gedefinieerd en wordt de relatie
met [nen3610] nader beschreven.
Beide ondersoorten zijn subklassen van
tooiont:BenoemdeLocatie (in [nen3610] genoemd “virtuele
ruimte”). Er zijn meer soorten benoemde locaties. Deze vallen buiten de
scope van TOOI. Om de gedachten te bepalen: een gebergte en een bos zijn
allebei geografische of geofysische eenheden, of, respectievelijk, een
geomorfologische en ecologische eenheid.
Belangrijk in al deze gevallen is dat de locatie en het locatum
(regionaal openbaar lichaam, postcodegebied, gebergte, bos) duidelijk te
onderscheiden zijn. De locatie van elk van deze objecten kan veranderen
in de tijd: een bos kan aan het noorden aangroeien terwijl het aan de
zuidzijde verdwijnt. Gebergtes worden langzaam kleiner (Alpen) of groter
(Himalaya). De grenzen van de gemeente Amsterdam zijn eveneens aan
verandering onderhevig. Ook een postcodegebied kan gedurende zijn leven
een iets andere ligging krijgen.
Instanties van de klassen tooiont:Bestuursgebied en
tooiont:JuridischeRuimte zijn existentieel afhankelijk van
het bestaan van een regionaal openbaar lichaam, respectievelijk de
werking van een (bepaald soort) informatieobject. De oprichting van een
regionaal openbaar lichaam resulteert (onder andere) in het bestaan van
het bestuursgebied dat bij het regionaal openbaar lichaam hoort. Dat
geldt (mutatis mutandis) ook voor de inwerkingtreding van een (bepaald
soort) informatieobject. Dus:
- Een bestuursgebied bestaat doordat het bijbehorende regionaal
openbaar lichaam bestaat, en het bestaat precies even lang (existentiële
afhankelijkheid)
- Een bestuursgebied beslaat een fysieke ruimte, aangeduid met een
geometrische beschrijving
- De hoeveelheid fysieke ruimte die een bestuursgebied beslaat kan
veranderen in tijd: een bestuursgebied heeft historische versies, elk
met een eigen hoeveelheid fysieke ruimte
Dit geeft aan dat een benoemde locatie (zoals een bestuursgebied) een
“kwalititeit” is van een entiteit.
Noot. In termen van [offscm] is de
klasse Bestuursgebied een <<qualityKind>>. Een Quality
(zoals de kleur van deze roos) is een intrinsiek momentindividu (een
niet-relationeel individu dat “inhereert” in een ander individu) dat
gekoppeld is aan een quality structure. In dit geval is die structuur
een driedimensionaal coördinatensysteem ten opzichte van een gegeven
punt.
Als twee benoemde locaties, elk de locatie van een ander object,
toevallig dezelfde geometrie hebben, dan betekent dat nog niet dat ze
hetzelfde zijn. Twee rozen kunnen dezelfde rode tint hebben, maar de
kleur van de ene roos en de kleur van de andere roos zijn twee
afzonderlijke momentindividuen. Ze kunnen onafhankelijk van elkaar van
waarde veranderen. Voor TOOI betekent dit onder meer het volgende: een
bestuursgebied en een juridische ruimte kunnen dezelfde geometrie
hebben, maar de een is een kwaliteit van een regionaal openbaar lichaam,
de ander een kwaliteit van een regeling. Deze klassen zijn dus
disjoint.
Een ruimtelijke aanduiding — de waarde van een locatieve kwaliteit —
heeft binnen tooigeo de vorm van een
geosparql:Geometry zoals gedefinieerd in [geosparql]. Dit
kan ook GML- of een WKT-literal zijn.
In [geosparql] (en onderliggende standaarden) is een
feature gedefinieerd als een fenomeen dat een geometrie heeft
en, daarnaast, andere eigenschappen en relaties. Omdat een benoemde
locatie in feite een kwaliteit is die inhereert in een regionaal
openbaar lichaam of een informatieobject kan deze klasse gezien worden
als een reïficatie van de property geosparql:hasGeometry.
Het zou daarom niet correct zijn om te zeggen dat een benoemde locatie
een feature is. Features zijn de objecten waar een benoemde locatie de
locatie van is: in geval van tooigeo zijn dat dus
regionale openbare lichamen en informatieobjecten.
In dit document verwijzen we steeds naar [nen3610] zoals beschreven
in het standaarddocument. De individuele begrippen (SKOS-concepten) en
hun definities zijn als volgt beschikbaar in het begrippenkader:
De rdfs:subClass-relaties van de betreffende
RDFS-klassen in tooigeo naar de corresponderende
RDFS-klassen in [nen3610] zijn hier niet opgenomen (wanneer de
nen3610-ontologie verder ontwikkeld is kan dit worden toegevoegd).
