TOOI-nieuwsbrief van 29 juli 2026

TOOI-community

Het is iets te lang geleden dat je van ons hebt gehoord. Dat gaan we de komende tijd verbeteren door:

• Vaker nieuws te delen via de TOOI-nieuwsbrief
• Aangevraagde wijzigingen van TOOI (de issues op GitLab) sneller te behandelen
• Voor alle openstaande issues de voortgang bij te houden
• Meer inzicht te geven in de planning van toekomstige releases
• Vaker bijeenkomsten te organiseren om de community te spreken

Nieuwe TOOI-waardelijsten met organisaties per organisatiesoort

Het heeft even geduurd, maar nu zijn ze er dan toch: TOOI-waardelijsten met organisaties per organisatiesoort. Er zijn TOOI-waardelijsten voor de volgende organisatiesoorten:

• Adviescolleges
• Agentschappen
• Grensoverschrijdende regionale samenwerkingsorganisaties
• Hoge Colleges van Staat
• Inspectiediensten
• Openbare lichamen voor beroep en bedrijf
• Rechtspraak
• Regionale samenwerkingsorganisaties

Alle organisaties in deze waardelijsten komen ook voor in de reeds bestaande waardelijsten per register. Het zijn deelverzamelingen. Sommige organisatiesoorten komen voor in meer dan één register. Zo staan adviescolleges die een zelfstandig bestuursorgaan zijn in het TOOI-register voor zbo's, terwijl adviescolleges die geen zbo zijn in het TOOI-register voor overige overheidsorganisaties staan.

Door deze nieuwe waardelijsten werd de toch al lange alfabetische lijst op de pagina met de TOOI-waardelijsten wel erg onoverzichtelijk. Daarom hebben we de waardelijsten op de pagina gegroepeerd en meer uitleg bij de verschillende soorten waardelijsten gegeven. We zijn altijd benieuwd of dit werkbaar is en we horen het graag als je tips hebt hoe dit wellicht nog beter kan. Laat het weten op https://gitlab.com/groups/koop/tooi/-/issues of stuur een mail naar tooi@logius.nl.

Bekijk de nieuwe pagina met alle TOOI-waardelijsten.

'Pas toe of leg uit'-status voor TOOI-URI's van overheidsorganisaties?

De TOOI-standaard is bij het Forum Standaardisatie in procedure voor plaatsing op de 'Pas toe of leg uit'-lijst. Het Forum Standaardisatie besprak op 10 december 2025 het het Forumadvies TOOI.

De expertgroep adviseerde aan het Forum Standaardisatie om (nog) niet de hele TOOI-standaard op de PTOLU-lijst te plaatsen. In het expert-advies aan het Forum wordt het functioneel toepassingsgebied als volgt geformuleerd:

URI’s van overheidsorganisaties uit TOOI-registers moeten worden toegepast op het vastleggen van de identificatie van overheidsorganisaties in informatiesystemen die overheidsinformatie – die volgens wetgeving verplicht openbaar moet worden gemaakt– publiceren of uitwisselen met andere informatiesystemen.

Het Forum Standaardisatie besloot voor nu geen besluit te nemen over het verplichten (‘Pas toe of leg uit’) van TOOI en besluitvorming uit te stellen totdat de genoemde onduidelijkheden in het Forumadvies is opgelost. Het Bureau Forum Standaardisatie (BFS) is op verzoek van het Forum in gesprek met KOOP hierover.

Het Forum Standaardisatie vraagt aan KOOP om de communicatie met de TOOI-community te verbeteren en meer duidelijkheid te geven over de vaststellingsprocedure van de TOOI-standaard. De eerste maatregel is om het team structureel uit te breiden met een moderator die communicatie met de community als aandachtspunt heeft. Deze nieuwsbrief is daarvan in ieder geval al een tastbaar resultaat!

Aanvullend vraagt het Forum Standaardisatie aan BFS om het gehele Forumadvies TOOI bij te werken en inhoudelijk te richten op de voorgestelde verplichting (‘Pas toe of leg uit’) van de URI’s uit de (acht) TOOI-registers die worden genoemd in TOOI - Registers 1.0.3 en dus niet voor alle TOOI-modules.

Wanneer is vastgesteld dat de genoemde onduidelijkheden zijn opgelost, wordt het Forumadvies in een schriftelijke ronde opnieuw voorgelegd aan het Forum Standaardisatie ter besluitvorming. Er volgt dan geen nieuwe toetsingsprocedure.

Volg de status van TOOI bij het Forum Standaardisatie.

Nieuw: de TOOI-catalogus en een SPARQL-endpoint

Met de TOOI-catalogus kun je comfortabel browsen door de definities van klassen en eigenschappen in de TOOI-ontologieën en begripsdefinities in de TOOI-thesauri. De TOOI-catalogus is gemaakt met ShowVoc, de default data-viewer voor VocBench waarin het TOOI-kennismodel wordt beheerd. Via de TOOI-catalogus raadpleeg je de meest actuele versies van de TOOI-ontologiën en TOOI-thesauri. We horen graag hoe deze interface bevalt. Vind je dat het beter kan, doe dan een voorstel.

Wanneer je in je browser op een TOOI-URI klikt van een element (resource) uit een TOOI-ontologie of TOOI-thesaurus, dan word je naar de definitie van die resource in de TOOI-catalogus geleid. De URIs van overheidsorganisaties resolven niet naar de TOOI-catalogus, maar naar pagina's met informatie over de TOOI-waardelijsten waarin ze voorkomen. Op die manier resolven nu alle TOOI-URIs. "De TOOI-URIs doen het ook echt."

Voor de meer technische afnemers van TOOI is dezelfde data opvraagbaar via het SPARQL-endpoint op TOOI. ShowVoc en het SPARQL-endpoint gebruiken de meest actuele versies van de TOOI-modules.

Browse door de TOOI-catalogus of probeer het SPARQL-endpoint uit.

TOOI is vrije opensourcesoftware

De inhoud van TOOI en de tooling om TOOI te publiceren wordt als vrije opensourcesoftware publiek beheerd op GitLab. TOOI bestaat uit verschillende modules die op GitLab een eigen repository hebben. Handige pagina's zijn de pagina met alle TOOI-gerelateerde activiteit en de verzamelpagina met alle issues op TOOI-modulen.

Bezoek TOOI op GitLab.

Wist u dat...

...TOOI wordt toegepast in de vernieuwde Stelselcatalogus? De Stelselcatalogus gebruikt TOOI-URI's voor identificatie van bijvoorbeeld organisaties en begrippen. Klik op 'Bekijk linked data'.

Bekijk de Stelselcatalogus.

...TOOI wordt toegepast in het Informatiemodel Samenhangende Objecten (IMSO) voor modellering van de relatie tussen openbare lichamen en hun bestuurlijke gebieden?

Bekijk IMSO.

...TOOI-URI's worden aanbevolen in de onlangs vernieuwde Richtlijn Metadata Overheidsinformatie (RMO) als identifier voor overheidsorganisaties?

Bekijk de RMO.